De wereld heeft gezicht verloren

“Schrijven is de wetenschap van het intieme” – een uitspraak van de Surinaams-Nederlandse schrijfster Astrid Roemer (69). Op donderdag 19 mei  2020 kreeg zij, als eerste auteur van Caraïbische oorsprong, de P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde 2016 uitgereikt. Vijftien jaren lang trok Roemer rond met kat, laptop en rugzak. Niemand wist meer waar ze was, ze leefde in complete afzondering. Uiteindelijk wist regisseuse Cindy Kerseborn haar na een intensieve zoektocht op te sporen en aan te praat te krijgen. En al is het soms met tegenzin: de charismatische Roemer toont zich van een kwetsbare kant.


In de documentaire ‘De wereld heeft gezicht verloren’ wordt het schrijverschap van Roemer onder de loep genomen en is goed te zien hoe belangrijk het voor haar is.

Roemer, bekend van onder meer ‘De gekte van een vrouw’ (1982) en de dichtbundel ‘Afnemend’ (2012), geldt als een van de belangrijkste Surinaamse auteurs van de laatste decennia. Ze wordt geprezen om haar scherpe en relevante interventies in het publieke debat en haar complexe verbeeldingen van de geschiedenis van Suriname – aldus het juryrapport van de P.C. Hooft-prijs.

Haar gedichten hebben een prominente rol in de film en worden voorgedragen door haarzelf maar ook door zangeressen Izaline Calister en Sabrina Starke.  De film geeft aandacht aan een belangrijk thema uit haar werk: het taboe op de Surinaamse Decembermoorden in 1982. Daarnaast schrijft Roemer veelvuldig over de vrouwelijke identiteit. Als vrouw en ook nog eens als zwarte vrouw, ervaart ze die vooral als problematisch. In de jaren 80 werd ze gezien als voorvechtster van het feminisme; lesbische vrouwen beschouwden haar als rolmodel. 

In de film zien we de eigenzinnige Roemer kuieren in een Gents klooster, met af en toe die pretoogjes. Niet alleen prachtige gedichten komen voorbij, maar ook fraaie uitspraken:

“Met Suriname ben ik getrouwd
Nederland is mijn minnaar
met Afrika heb ik een homosexuele relatie
en met elk ander land ben
ik bereid slippertjes te maken”

Tekst bij Uitzending NTR, donderdag 19 mei 2016 om 22.55 uur op NPO 2